Nysa uczci pamięć Żołnierzy Wyklętych. Program uroczystości na 1 marca 2026 roku

Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych został ustanowiony w 2011 roku jako państwowe święto upamiętniające członków antykomunistycznego podziemia z lat 1944–1963. Dla wielu z nich walka o niepodległość zakończyła się więzieniem, torturami lub śmiercią, a ich działalność przez dziesięciolecia była przemilczana lub fałszowana. Dziś ich losy stopniowo wracają do zbiorowej pamięci.

Uroczystości w przestrzeni miasta

Nyskie obchody rozpoczną się w samo południe przy tablicy poświęconej płk. Hieronimowi Dekutowskiemu „Zaporze” przy ul. Dąbrowskiego 3. O godzinie 12:00 zaplanowano złożenie zniczy i oddanie hołdu pamięci jednemu z najbardziej znanych dowódców podziemia niepodległościowego. Następnie uczestnicy przejdą przed pomnik „Patriotom Polskim”.

O 12:15 na placu Kopernika odbędzie się oficjalna część uroczystości: odśpiewanie Hymnu Państwowego, krótki rys historyczny dotyczący Żołnierzy Wyklętych oraz złożenie wieńców i zapalenie zniczy. Organizatorzy zachęcają mieszkańców, delegacje szkół, instytucji i organizacji społecznych do udziału w tej części wydarzenia.

Wykłady, film i wystawa w Nyskim Domu Kultury

Popołudniowy program przeniesie się do Nyskiego Domu Kultury przy ul. Wałowej 7. O godzinie 16:00 zaplanowano prelekcję Andrzeja Koziara pt. „Żołnierze Niezłomni – Wyklęci”, która przybliży sylwetki i losy członków podziemia niepodległościowego. Następnie odbędzie się projekcja filmu „Witold”, poświęconego rotmistrzowi Witoldowi Pileckiemu.

W NDK zostanie również otwarta wystawa „Żołnierze Wyklęci. Podziemie niepodległościowe 1944–1963”, przygotowana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN we Wrocławiu. Ekspozycja ma na celu pokazanie historii podziemia w szerokim kontekście społecznym i politycznym.

Msza w intencji Żołnierzy Niezłomnych

Zwieńczeniem dnia będzie Msza Święta w intencji Żołnierzy Wyklętych, która rozpocznie się o godz. 18:30 w Bazylice św. Jakuba i św. Agnieszki w Nysie. Uroczystość ma charakter otwarty i jest adresowana do wszystkich, którzy chcą w sposób duchowy uczcić pamięć poległych.

Pamięć i refleksja

Obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych to nie tylko okazja do złożenia kwiatów i wysłuchania wykładów, ale także moment refleksji nad trudnym okresem powojennej historii Polski. To również szansa, by młodsze pokolenia poznały losy ludzi, którzy w imię niepodległości sprzeciwili się totalitarnemu systemowi.

Organizatorzy zachęcają mieszkańców Nysy i regionu do udziału w wydarzeniach i wspólnego oddania hołdu bohaterom, których historia przez lata była wypierana z oficjalnej narracji. 1 marca miasto po raz kolejny stanie się miejscem pamięci, edukacji i wspólnotowego przeżywania historii.