Producenci popularnych leków na otyłość zabiegają o ich refundację z publicznych pieniędzy. Stawka jest ogromna. Według ustaleń „Rzeczpospolitej” objęcie dwóch preparatów finansowaniem przez państwo mogłoby kosztować około 1,5 mld zł w ciągu kilku lat. Tymczasem koncerny farmaceutyczne wydają miliony na współpracę z lekarzami, organizacjami pacjentów i środowiskiem medycznym. Sprawa budzi coraz większe kontrowersje.
25 milionów złotych od koncernów. Do kogo trafiły pieniądze?
Jak ustaliła „Rzeczpospolita”, w 2025 roku dwaj farmaceutyczni giganci – Eli Lilly, producent Mounjaro, oraz Novo Nordisk, producent Wegovy – przekazali około 25 mln zł lekarzom i organizacjom związanym z ochroną zdrowia. Z tej kwoty około 16 mln zł trafiło do instytucji, w tym towarzystw naukowych, uczelni, szpitali i organizacji pacjentów. Kolejne 9 mln zł stanowiły wynagrodzenia medyków za świadczone usługi.
To jednak nie wszystkie wydatki. Kwoty te nie obejmują części kosztów związanych m.in. z udziałem lekarzy w konferencjach.
Finansowanie działalności naukowej i edukacyjnej przez firmy farmaceutyczne jest legalne. Pojawia się jednak pytanie o przejrzystość takich relacji, szczególnie gdy sponsorowane środowiska uczestniczą w publicznej debacie o refundacji leków.
Gra o 1,5 miliarda złotych. Rachunek zapłaci państwo?
Stawka jest wysoka. Według danych przytoczonych przez „Rzeczpospolitą” refundacja Mounjaro mogłaby kosztować budżet około 550 mln zł w ciągu dwóch lat. W przypadku Wegovy szacowane wydatki wynoszą 860 mln zł w ciągu czterech lat.
Łącznie to 1,41 mld zł, choć prognozy dotyczą różnych okresów.
Dla producentów decyzja o refundacji oznaczałaby możliwość zwiększenia liczby pacjentów korzystających z terapii finansowanej przez państwo.
Już teraz rynek przynosi ogromne przychody. Według danych przytoczonych przez dziennik w 2025 roku Polacy wydali na Mounjaro około 1,29 mld zł, a na Wegovy kolejne 182 mln zł. Razem to niemal 1,5 mld zł.
Lobbing dotarł do Sejmu. Ministerstwo Zdrowia krytykuje naciski
Jak opisuje „Rzeczpospolita”, organizacje korzystające ze wsparcia producentów leków uczestniczą w kampaniach edukacyjnych, konferencjach i wydarzeniach dotyczących leczenia otyłości. Część takich inicjatyw odbywa się również w parlamencie. W publikacji pojawiają się nazwiska polityków angażujących się w temat choroby otyłościowej, w tym wicemarszałek Sejmu Moniki Wielichowskiej i senator Agnieszki Gorgoń-Komor.
Samo uczestnictwo w takich wydarzeniach nie oznacza jednak nielegalnego lobbingu ani dowodu na niewłaściwe postępowanie.
Kontrowersje budzi natomiast skala zaangażowania finansowego koncernów oraz możliwy wpływ sponsorowanych środowisk na debatę o wydawaniu publicznych pieniędzy. Według gazety przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia oceniają, że działania lobbingowe przekroczyły już „mury parlamentu i granice przyzwoitości”.
Eksperci ocenili leki. Refundacji nie zarekomendowano
Istotne jest stanowisko Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji. W 2026 roku jej prezes wydał negatywne rekomendacje dotyczące refundacji Mounjaro i Wegovy w ocenianych programach leczenia otyłości. Nie oznacza to, że preparaty są nieskuteczne. Przy podejmowaniu decyzji o finansowaniu terapii ze środków publicznych znaczenie mają nie tylko korzyści zdrowotne, lecz także koszty leczenia i jego opłacalność dla systemu.
Ostateczne decyzje refundacyjne należą do ministra zdrowia.
Pacjenci między koncernami a państwem
Otyłość jest chorobą przewlekłą, która zwiększa ryzyko cukrzycy typu 2, chorób serca i wielu innych poważnych powikłań. Nowoczesne preparaty mogą skutecznie pomagać w redukcji masy ciała, ale ich ceny sprawiają, że nie wszyscy chorzy mogą sobie pozwolić na długotrwałe leczenie. Zwolennicy refundacji podkreślają, że skuteczna terapia może ograniczyć przyszłe wydatki na leczenie powikłań otyłości. Przeciwnicy finansowania na proponowanych warunkach zwracają uwagę na ogromne obciążenie budżetu i konieczność oceny opłacalności terapii.
Spór nie dotyczy więc wyłącznie tego, czy państwo powinno pomagać osobom chorującym na otyłość. Chodzi również o to, ile powinno za tę pomoc zapłacić i jaką rolę w podejmowaniu decyzji odgrywają firmy, które mogą na niej zarobić miliardy.


Napisz komentarz
Komentarze