Nysa Hot
Nyski cech piernikarzy
W drugiej połowie XVII wieku rzemieślnicy z Nysy uzyskali niezależność zawodową, tworząc własny cech. Wcześniej działali wspólnie z piekarzami, co często prowadziło do konfliktów. Podział na tzw. piekarzy „białych” i „czarnych” wynikał m.in. z używania intensywnych przypraw korzennych oraz potażu, który pełnił funkcję spulchniacza ciasta.
O tradycjach piernikarstwa w Nysie opowiada Bożena Woźniak, która prowadzi warsztaty w Centrum Produktu Lokalnego w Nysie.
Rodzaje pierników i ich wartość
Na Śląsku powstawały zarówno pierniki przeznaczone do bezpośredniego spożycia, jak i okazałe wypieki figuralne. Ze względu na kosztowne składniki oraz wysoki poziom wykonania, często traktowano je jako dobro luksusowe, dostępne głównie na specjalne okazje.
Do tworzenia pierników figuralnych używano specjalnych, ręcznie rzeźbionych form z drewna. Najstarsze przedstawiały motywy sakralne, natomiast z biegiem lat pojawiły się sceny związane z życiem dworskim, symboliką rodową oraz tradycją ludową.
Kształty pierników nie były przypadkowe. Zwierzęta i przedmioty miały znaczenie symboliczne - dzik kojarzył się z dostatkiem i siłą, bocian był znakiem szczęścia dla nowożeńców, tabliczka z literami pomagała w edukacji najmłodszych, a piernik w formie niemowlęcia był pamiątką chrztu. Dzięki temu pierniki stawały się nośnikiem treści kulturowych i obrzędowych. Pełniły one także wiele funkcji wykraczających poza kuchnię. Uważano je za pomocne przy dolegliwościach trawiennyc;h, wykorzystywano jako pożywienie dla wojska, a także wręczano jako pamiątki ważnych wydarzeń rodzinnych i religijnych. Bywały również elementem oficjalnych podarunków o charakterze dyplomatycznym.
Zobacz też:
Można więc powiedzieć, że pierniki stanowią ważny element niematerialnego dziedzictwa regionu. Łączą w sobie tradycję kulinarną, kunszt rzemieślniczy oraz bogatą symbolikę, która przez wieki towarzyszyła mieszkańcom w najważniejszych momentach ich życia. Choć dziś pełnią głównie funkcję świątecznego przysmaku, nadal przypominają o dawnej roli lokalnych cechów i znaczeniu ręcznej pracy. Powrót do tych tradycji, poprzez rekonstrukcję dawnych receptur czy ochronę zabytkowych form piernikarskich, pozwala zachować pamięć o kulturze, która przez stulecia kształtowała śląską tożsamość. Pierniki nie są zatem tylko smakołykiem, ale także cennym świadectwem historii, rzemiosła i dawnych wierzeń regionu.
fot. Archiwum Państwowe w Opolu
Więcej na temat nyskiego rzemiosła piernikarskiego można znaleźć m.in. w materiałach edukacyjnych „Nysa – prawie jak Rzym”
https://opole.ap.gov.pl/edukacja/
Napisz komentarz
Komentarze